Hafız ne demek? Kimlere Hafız Denir? ~ حافظ

LeBBeyK

LeBBeyK
Moderator
Molla Editör
Hafız No.
6
Katılım
30 Eki 2018
Mesajlar
89
Beğeniler
32
Puanları
18
Konum
İstanbul
Web sitesi
mollahafiz.net
#1
Ezberlemek, zihinde tutmak, saklamak, korumak anlamındaki "h-f-z" kökünden türeyen hâfız, ezberleyen, zihninde tutan, saklayan, koruyan demektir.

Hafîz, hâfız kelimesinin mübalâğalı şeklidir. Hâfız kelimesi, din ıstılahında farklı anlamlara gelir: Koruyan ve esirgeyen anlamında Allah'ın güzel isimlerinden biridir. Kur'ân'ı başından sonuna kadar hatasız olarak ezberleyenlere, yüz bin hadisi senet ve metinleriyle birlikte ezberleyip râvîlerin terceme-i hallerini bilen muhaddislere de hâfız denir. Çoğulu huffaz, hafaza, hafizîn ve hafızât'dır.

Kur'ân'da "hâfız" kavramı tekil ve çoğul şekliyle 28 defa geçmektedir. İnsanların hayır ve şer, sevap ve günah, iyi ve kötü, doğru ve yanlış bütün inanç, söz, fiil ve davranışlarını amel defterine yazarak koruyan yazıcı meleklere hâfız (Târık, 86/4) hâfizin (İnfitâr, 82/10) ve ırzlarını, namuslarını (Nisâ, 4/34; Ahzâb, 33/35) koruyan mü'minlere "hâfizîn" ve "hâfizât" denilmiştir.

Kur'ân'da bu kavram, sözlük anlamında insanı bir tehlikeden koruyan (Yûsuf, 12/12, 63), gizliyi bilen (Yûsuf, 12/81) ve bekçi (Mutaffifîn, 83/33) anlamında da kullanılmıştır.

Allâh'ın sıfatı olarak hâfız, muhafaza eden, koruyan, kollayan ve gözeten demektir. "Kur'ân-ı biz indirdik ve O'nu koruyacak olan da biziz.(le hâfızûn)" (Hicr, 15/9) âyetindeki hâfizûn, azamet çoğuludur. Kur'ân-ı tahrif ve yok olmaktan korumayı Allah, kendisi üstlenmiştir: "En hayırlı koruyucu Allah'tır. O merhametlilerin en merhametlisidir." (Yûsuf, 12/64). Allah'ın bu âyetteki "hâfız" vasfı, yaratıklara yöneliktir. Allah, mahlukatı korur, gözetir. Hafîz kelimesi 11 âyette geçmiştir. Bunlardan üçü Allah, diğerleri peygamber (En'âm, 6/104), mü'min ve kitap (Kâf, 50/32) ile ilgilidir: "...Rabbim her şeyi koruyup gözetendir." (hafîz) (Hûd, 11/57); "...Rabbin her şeyi koruyandır." (Sebe', 34/21).

Allah'ın "hâfiz" vasfı; gökleri, yeri ve ikisinde olanları yok olmaktan koruduğunu, yaratıkları helâk olmaktan, şerlerden muhafaza ettiğini; insanların iyi veya kötü bütün amellerini sözlerini, niyetlerini bildiğini, onları tespit edip sakladığını, ondan hiçbir şeyin gizli olmadığını, hiçbir ameli zayi etmeyeceğini ifade eder. "Onları korumak Allah'a ağır gelmez." (Bakara, 2/255) âyeti Allah'ın "hafîz" vasfını ifade etmektedir. Hafîz kelimesi vekil, muhafız, murakıb ve rakîb, kelimeleri ile anlamdaştır (bk. Hicr, 15/16-18; En'âm, 6/61; Kâf, 50/18).
 

LeBBeyK

LeBBeyK
Moderator
Molla Editör
Hafız No.
6
Katılım
30 Eki 2018
Mesajlar
89
Beğeniler
32
Puanları
18
Konum
İstanbul
Web sitesi
mollahafiz.net
#2
“Ezberleyen, muhafaza eden” sözlük anlamıyla muhaddislere verilen lakablardan biridir. Hadis İlminde yüksek derecelere ulaşmış olanlara verilmiştir. Tarifinde birlik yoktur.

el-Huseyn b. Abdilvâhid eş-Şirâzî'ye göre hafız, hadislerin isnadlarmı bilen, metinlerini bilmeyen hadiscidir. İbn Seyyidi'n-Nâs hafızı kendi şeyhlerinin şeyhlerinin şeyhlerini tabaka tabaka bilen ve her tabakada bildiği bilmediğinden çok olan hadisci olarak tarif etmiştir. Cemaluddin Yusuf b. Abdirrahmân el-Mizzî'ye göre ise hafız, bildiği kişiler bilmediklerinden çok olan kimsedir.

İbn Haceri'l-Askalânî'nin rivayet ettiği bir haberde şeyhi el-Irakî'ye o gün için bir talibin hafızlık derecesine yükselebilmesi için gereken ölçüyü sorduğunda İbn Seyyidi'n-Nâs'ın tarifini kolay ve basit, el-Mizzî'nin tarifini ise dar bir tarif olarak nitelemiştir. 335

Bazı muhaddislere göre hafiz, yüz bin hadisi senedleriyle birlikte hıfzeden, senetleri teşkil eden ravilerin hayat hikayelerini, hallerini cerh ve ta'dil açısından herbiri hakkında verilmiş hükümleri bilen hadiscidir. Ancak işaret etmek gerekir ki, bu muhaddisin ne kadar hadis bildiğini kestirmek çok zordur. Bu itibarla hafız tabirinin delalet ettiği dereceyi böyle bir rakamla olmaktan çok, hadis ilminde kazandığı yüksek bir mertebe olarak anlamak daha uygun olur. Çoğulu huffâz gelir.

Hafızlık derecesine yükselmiş alimlerden birkaçı şunlardır:

Abdurrahmân b. Mehdî, Ebu Bekr b. Ebî Şeybe, ed-Dârimî, İbn Abdilberri'l-Kurtubî, İbn Asakir.
 

LeBBeyK

LeBBeyK
Moderator
Molla Editör
Hafız No.
6
Katılım
30 Eki 2018
Mesajlar
89
Beğeniler
32
Puanları
18
Konum
İstanbul
Web sitesi
mollahafiz.net
#3
Hafız ~ حافظ

Hafız ::: (a. s. hıfz'dan. c. : hafaza. huffâz) : 1) hıfzeden, saklıyan, koruyan, (bkz. : hafîz). 2) ezberliyen. 3) i. Kur'ân-ı Kerîm'i başından sonuna kadar ezberliyen. (bkz. : hâfız-ı Kur'an).
hâfız-ı hakiki, -mutlak ::: Allah.
hâfız-ı kütüb ::: kitapları hıfzeden, saklıyan, kütüphane me'muru,. kütüphaneci.
 
Üst